Nedir Bu Kombucha?

Kombuça, kombu çayı, kombucha, kombuçay… Bir sürü ismi var. Kendisi benim 1-2 aydır soframı şenlendiren bir simbiyotik içecek. Simbiyotik ne derseniz kabaca şöyle anlatayım: Karşılıklı birbirine fayda sağlayan canlılar simbiyoz sistemini oluşturuyorlar. Doğadaki detaylı simbiyoz örnekleri mevcut. Kombuça da bunlardan biri. Simbiyotik bakterier bütünü bir mantarın çay ile beslendiği, daha doğrusu çayın içindeki şeker ile beslendiği karşılığında büyüyerek çayı da fermente ederek farklı bir içeceğe dönüştürdüğü, fermantasyon tamamlandığında  kendinden bir tane daha oluşturduğu “doğurduğu” bir içecek kombuça.

2200 yıllık bir içecek. Aşağıda paylaşacağım linklerden detaylı faydalarını görebileceksiniz. Ben probiyotik ve prebiyotik içeriğinden dolayı, enerji vermesi amacıyla, zayıflatması için, temizlik malzemesi yapımında ve kozmetik bakımlarım için kendisinden faydalanıyorum. Ama oluşma sürecinde oldukça nokta atışı müdaheleler yapabildiğim için de sırf tadı için bile tüketiyorum. Eve yorgun geldiyseniz ve ayaklarınızı uzatıp biraz dinlenmek istiyorsanız kombuça ideal. Sabah uyandınız ama az uyumuştunuz o nedenle tam da uyanamadınız diyelim. O zaman ayılmak için kombuça içebilirsiniz. Yoğun antibiyotik kullanımınız sonrası tüm iyi bakterileri kaybettiniz diyelim. Kombuça içebilirsiniz. Ali ile ana oğul iyi bakterileri kaybettiğimizde yoğun bir dermatit sorunumuz oluyor. Kombuça toparlamamıza yardımcı oluyor. Bağışıklık sistemini güçlendirmek istiyorsunuz diyelim kombuça içebilirsiniz. Kanser hastasıysanız ya da ailenizde risk var ise kombuça içebilirsiniz.

Kombu çayı organik asitler, aktif enzimler, amino asitler ve bu mikroorganizmalar tarafından üretilen polifenollerle birden fazla türde bakteri içeriyor. Polifenol dediğimiz şey hücre yıkımının önüne geçiyor. Yani yaşlanmayı önlüyor. Serbest radikal zararını onarıyor. Beyin ve hafızada önemli görevler üstleniyorlar. Kanser hücrelerinin büyümesini engelliyorlar. Yıllardır bir mit gibi yayılan “her gün bir kadeh şarap insanın ömrünü uzatıyor” sözünün ardında bu polifenoller yer alıyor. Aynı ömür uzatma hadisesi yeşil çay içerseniz, kombuçayı içerseniz de mümkün oluyor.

Buraya çok fazla bilimsel yayından öğrendiklerimi yazıp kafanızı şişirmek istemiyorum. Ama bir tek kombuçanın içindekileri paylaşsam yeterli olacak. Aşağıya büyük bir kaynak listesi bırakacağım. Detaylı merak edenler tıklayıp okuyabilir.

Kombuçayının içinde hafif anti bakteriyel olan asetik asit, bütirik asit, B vitaminleri (vitamin B 1 , B 2 , B 6 , B 12) etil alkol (çayınızı beklettikçe çoğalıyor) Glukonik asit, Hyaluronik asit (cilt yaşlanmasını önleyen, bağışıklığı arttıran en sevdiğim içerik) Laktik asit, Folik asit, Pleroylglutamic asit, Malik asit (Elma asidi) Mucoitinsülfat asit, Oksalik asit, Usnik asit, Tannic Asit, Chondroitinsülfat asit Heparin bulunuyor.

Kombu çayı tüketmeden önce idrar örnekleri alınan bireylerin idrarlarında hiçbir toksin bulgusuna rastlanmazken, Kombu çayı aldıktan bir süre sonra alınan idrar örneklerinde daha önce hiç bulunmayan kurşun, cıva, benzol, caeslum ve diğer toksinlerin izleri gözlendi. Detoks aracı olarak kullanılması da bu yüzden. Vücuttaki serbest radikalleri mıknatıs gibi alıp temizliyor. Bunların hepsi de bilimsel araştırmalara dayandığı için 2015 yılında duyduğum “amaaan boş boş işler, şifacılık oynayıp insanların hayallerini yıkıyorlar” dediğim her şeyi geri aldım.

Kombuça Nasıl Yapılır?

Yine çok konuştum. Ben size nasıl evde kendi kombu çayınızı yapabileceğinizi anlatacağım. Öncelikle bu kombuçayı denen içeceğin her evin kendi bakteriyel ortamından beslendiğini belirtmeliyim. Mutfağınızda yapacaksanız artık çamaşır suyunu, kimyasal içerikli temizleme gereçleri ile vedalaşmanız gerekiyor. Onlar ortamdaki her türlü bakteriyi temizledikleri için işiniz zor olur. Onun dışında bir arkadaşınızdan, tanıdığınızdan da kombu kültürü alıp bu işe başlayabilirsiniz.

Elinizde kendi mayanızı oluşturduğunuzda ya da bir şekilde edindiğinizde kendi kombuçanızı nasıl yapacağınız anlatıyorum:

İhtiyacınız olan şey 3 litre su (ben 4 litreden yapıyorum ama standartı 3 litre. Tadım yapa yapa kendi ağız tadınıza göre ayarlayabilirsiniz)5 litrelik bir cam kavanoz. 5 kaşık çay ve çayı koymak için bir bez torba. Ben uğraşamam derseniz poşet çay kullanabilirsiniz. Çayınızın earl grey gibi esansiyel yağ içeren karışımlardan olmaması gerekiyor. Düz çay kullanın 🙂 Önce çayla yapmaya başlayın ardından başka çayları deneyerek farklı tatlar yakalayabilirsiniz. Bir bardak başlangıç çayına ihtiyacınız var. Bir diğer ihtiyacınız olan şey ise 1,5 bardak şeker. Çayı organik alabiliyoruz. Şekerin organiği yok. Kombu mantarı şekeri tükettiği için bal ile de yapmak mümkün olmuyor. İlla ki beyaz şeker bulmalısınız. Yapılışına geçiyorum:

5 litrelik cam kavanozu kaynar sular ile yıkayalım, paklayalım. Ardından içine bir kenarda kaynattığımız 1 litre sıcak içme suyunu koyalım. İçine 1,5 bardak şeker ekleyelim. Ben 1 bardak şekerden yapıyorum ama siz ilk yapışta standart tariften şaşmayın. İyice karıştıralım. Karıştırma esnasında metal kaşık kullanmayalım. Bu işe özel bir kaşığınız olursa süper olur. Mesela porselen kaşık, cam kaşık kullanabilirsiniz. Şeker eridikten sonra içine çayları bez torba içinde koyalım. Ya da poşet çay kullanın. Normal çay demler gibi 20-25 dakika bekleyerek demlenmesini sağlayalım. Sonra içinde çayı alalım. İçine soğuk 2 litre içme suyu ilave edelim Ben 3 litre ilave ediyorum ama ilk defada standart tariften şaşmayınız. Sonra içine 1 bardak hazır kombuça içeceğinden koyalım. Üstüne de mayayı elimizle alıp ilave edelim. Üzerine pamuk bir örtü serip kenarlarından lastikleyelim. Hava sirkülasyonu şart. Ağzını kavanoz kapağı ile kapamayın. Ellerimizin temiz, kabımızın temiz olması çok önemli. Mikrop çoğaltmak istiyorsanız o başka tabii. Kombuçayımız 25 derece sıcaklık seviyor. Karanlık seviyor. Güneşten haz etmiyor. Kıpırdanmayı sevmiyor. Uygun bir yere koyup, yoğurt yapar gibi sarmalayıp bekleyeceksiniz. 7 gün sonra üstte yeni bir maya oluşacak. O kenarları tamamen kapatarak içerideki karbondioksitlenmeyi seyretmenize olanak verecek.

Yukarıdaki videoda gün gün nasıl bir hayat oluştuğunu görebilirsiniz. 7 günün sonunda icetea gibi bir içeceğiniz oluyor. Tadına kenardan bakın. Eğer daha asidik bir yapıda seviyorsanız, ya da “ben buna başka şeyler katıp yine fermente ederim” demezseniz bu haliyle de içiliyor. İçmek için üstteki anayı ve şekerle besleyerek çoğalmasını sağladığını yavrusunu alıp cam bir kaba koyun. İçine biraz kombuçayı ilave edip kapağını kapatıp buzdolabına yerleştirin. Geri kalan 5 litrelik şişedeki kombu çayınızı plastik bir süzgeçten süzüp şişeler doldurun ve buzdolabına koyun. Şişelerin kapağını kapatıp da tezgah üzerinde sıcakta bekletirseniz şişeler patlayabilir. Dikkat edin.

Kombuça 2. Fermantasyon Reçeteleri

Bir de 2. fermantasyon diye bir hadise var ki en sevdiğim 🙂 Ağzı aşağıdaki görseldeki gibi olan şişelerden temin edip büyük kavanozu süzdükten sonra içine meyve, kuru meyve, baharatlar koyup 2 gün daha kombuçalarınızı bekletebiliyorsunuz. Ben ilk seferinde portakal kabuğu, suyu ile yaptım. 2 gün tuttum. Portakal kokusu içine geçmişti. Şekerlenme olmamıştı ama gazozdan haliceydi. İçmeden önce kapağını epey süre açık bıraktım ki asit uçsun gitsin. Aşağıda görebilirsiniz.

 

Diğer 2. fermantasyonumda ise hibiskus, tarçın, karanfil ile denedim. Sadece 1 gün fermante ettim. Sonuç muazzam oldu. Bir diğer 2. fermantasyon reçetesi ise sadece karanfil ile fermanteydi. O da yoğun karanfil tadıyla çok başarılıydı.  Ballı bir deneme yaptım. Mini iksir şişesinde. O da fena değildi.

Bu 2. fermantasyon hadisesi aşırı sağlık sunan bir başka geliştirme işlemi oluyor. Mesela şimdi nar taneleri, nar kabuğu ile deneme yapacağım. Narın kendi kabuğu da oldukça faydalı olduğu için ne var ne yok tüm iyilik güzellik kombuçaya transfer olacak. Bir şişe de zencefil ve limon koyarak yapacağım. Yarın öbür gün instagram hesabımda paylaşırım. Kombuça yapım aşamasını ve 2. fermantasyonlular da dahil tüm kombuça denemelerimi sabit hikayeler bölümünden tıklayarak görebilirsiniz. Videoları buraya aktaramadım.

Çocuklara içirmek konusunda fikrimi soruyorsanız ben çok az miktarlarda Ali’ye verdiğimi belirteyim. Tabii herkesin kendi çocuğu kendi kararı ama hiç daha önce kombuça içmediyseniz önce küçük porsiyonlar ile başlamanız gerekiyor. Zamanla içtiğiniz miktarı yükseltebiliyorsunuz. Başta 1/2 çay bardağı tüketerek hem alerji durumunu hem de vücudunuzun tepsini ölçebilirsiniz. Youtube üzerinde “30 gün kombuça içtim bu tür değişimler yaşadım, bir yıldır kombuça içiyorum hayatımda şöyle değişimler oldu” yorumları ile paylaşılmış bir çok video var. İzlemenizi öneririm. Kombuçayı daha uzun süre fermente ederek alkol oranı daha yüksek bir içeceğe dönüştürenler de var. Alkollü ya da alkolsüz kokteyllerinde kullananlar da. 2200 yıllık bir içecekten bahsediyoruz. Youtube bu konuda tam bir derya deniz.

Kombuça mantarlarınızı gübre olarak ya da hayvanlar için yiyecek olarak da kullanabiliyorsunuz. Ben krem ve tonik olarak şu an kullanıyorum. Maske olarak da kullanacağım.

Yazımı oluştururken faydalandığım kaynaklar ve onların da faydalandığı kaynaklar aşağıda. Göz atabilirsiniz.

“Ben bu işler ile uğraşamam ama tadını da merak ediyorum” derseniz bana berna@benimgunlerim.com ‘dan ulaşabilirsiniz.

Hepinize sağlıklı günler diliyorum.

(www.elsevier.com, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed)
• Kombucha tea fermentation: Microbial and biochemical Dynamics. International Journal of Food Microbiology / Volume 220
• International Journal of Food Microbiology. Volume 154, Issue 3, 15 March2012, http://www.sciencedirect.com/science/article
• Food Technol Biotechnology. 2014 Dec; 52(4): 420–429.Antioxidant and Antibacterial Activity of the Beverage Obtained by Fermentation of Sweetened Lemon Balm(Melissa officinalis L.) Tea with Symbiotic Consortium of Bacteria and Yeasts. Aleksandra S. Velićanski,corresponding author Dragoljub D. Cvetković, Siniša L. Markov, Vesna T. Tumbas Šaponjac, and Jelena J. Vulić. PMCID: PMC5079149
• American Cancer Society. Kombucha Tea. Available,
• http://www.mysticjun.com/images/TeaKombuchaHealthReview-1999%20.pdf.Tea, Kombucha, and health: a review.Food Research and Development Centre, Agriculture and Agri-Food Canada, 3600 Casavant Blvd. West, Saint-Hyacinthe, QC, Canada J2S 8E3
• Marsh AJ, et al. Sequence-based analysis of the bacterial and fungal compositions of multiple kombucha (tea fungus) samples. Food Microbiol 2014; 38:171-8.
• Danielian LT. Kombucha and Its Biological Features. Meditsina, Moscow, 2005.
• http://www.pathophysiologyjournal.com/article/S0928-4680(11)00003-4/fulltext.Original Research Article Pathophysiology, Volume 18, Issue 3, June 2011, Pages 221-234 ,Semantee Bhattacharya, , Ratan Gachhui, , Parames C. Sil, Hepatoprotective properties of kombucha tea against TBHP-induced oxidative stress via suppression of mitochondria dependent apoptosis
• Journal of Medicinal Food. Vīna Ilmāra, Semjonovs Pāvels, Linde Raimonds, and Deniņa Ilze. Journal of Medicinal Food. February 2014, 17(2): 179-188. doi:10.1089/jmf.2013.0031. Current Evidence on Physiological Activity and Expected Health Effects of Kombucha Fermented Beverage
• Research On The Effect Of Culture Tıme On The Kombucha Tea Beverage’s Antıradıcal Capacıty And Sensory Value. Acta Sci Pol Technol Aliment 2016 Oct-Dec;15(4):447-457Anna Gramza-Michałowska, Bartosz Kulczyński, Yuan Xindi, Małgorzata Gumienna
• http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1541-4337.12073/full

Görsel:https://www.instructables.com/id/Double-Fermented-Kombucha

 

Berna Mutlu Aytekin
Please follow and like us:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir