Emzirme hakkında bilinmesi gerekenler

Anne sütü gibisi yok. Muadili yok. Yerine konabilecek şey yok. Formül mama belki bir miktar faydasını karşılıyor ama anne sütünün içinde yer alan enzimler şu teknoloji ile bile kopyalanabilmiş değil.

Sezeryan ile doğan bebeklerde annenin sütü 2-6 gün arası gelmeyebiliyor. Eğer sezaryan ile doğum yapan tanıdıklarınız varsa / yaptıysanız ve sütünüz bebeğinizi kucağınıza aldığınızda / aldığında hemen geldiyse şanslı azınlıktansınız diyebilirim. Bu durumlarda hemşireler bebeğin aç kalmaması, sarılık değerlerinin yükselmemesi için mamaya başvurabiliyorlar. Aslında bu durum da yani anne sütünün hemen gelmesi için de yapılabilecek bazı çözümler var. Örneğin ten tene temas gibi. Detaylı bilgi için en çok faydalandığım bloglardan BYBO’da Tomris’in emzirme notlarına bakabilirsiniz. Benim burada size anlatacağım konu biraz daha geniş. Vakit yaratıp Tomris’in emzirme notlarının tamamını okumanızı çok isterim. Ama biliyorum ki şu an eğer lohusa iseniz bu yazıyı okumak bile sizin için çok zor olmalı. Babalara okutunuz onlardan destek alınız efendim. Yazımın bundan sonrası emziren annelere hitaben yazıldı. Babalar gücenmeyin lütfen.

Emzirme diyorduk değil mi, evet devam edeyim. Bebeğinizin hastanede meme emdiğini, mamaya başvurmadığınızı düşünelim. Bebeğinizin karnı o kadar çok küçük ki, ilk günlerde sütüm gelmiyor, bebeğimi doyuramıyorum, bebeğim aç ağlıyor gibi sizi strese sokup iki lokmacık sütü de vücudunuzun üretmemesini sağlayacak düşüncelerden uzak durun.

yenidoğan mide kapasitesi

İlk günlerde benim en büyük endişem sütüm yetiyor mu diye düşünmek oldu. İlk hafta sonunda bebeğimin boy ve kilo ölçümleri yapılınca bu endişemden doktorumu da haberdar ettim. Bana Ali hastaneden çıkarken %10’a kadar kilo kaybının olmasının normal olduğunu ama sadece anne sütü alan bebeğimin 30 gram kaybettiğini, yenidoğanlarda sıkça görülen sarılığın bebeğimde olmadığını, sütümün daha ne kadar yeteceğini anlamadığını söyledi. Sonra araştırma imkanı buldum tabii. Bebeğimin emdiği sütün bir kiraz kadar olan midesini doldurması onu tok yapıyor. O kadarcık sütü de annenin zaten o an üretebildiğini öğrendim. İlk günlerde salgılanan şey zaten süt değil kolostrum*

*Bknz:Kolostrum sütü, doğumdan sonra ilk 4-5 gün anne tarafından yavruya verilen ilk süttür, diğer ismi ağız sütüdür. Bileşimi normalden farklıdır ve sarımsı renkte hafif tuzlu ve tatlıdır. Normal sütle karıştırılmamalıdır. Bileşiminde yüksek oranda protein ve bağışıklık kazandıran immünoglobulin içerir. Laktoz ve süt yağı normal süte göre daha düşüktür. Yüksek oranda serum proteini içerdiklerinden ve yüksek pH derecesinden dolayı kaynatıldıklarında pıhtılaşma göstermektedirler. Hamileliğin sekizinci ayında oluşumunu tamamlar. Antikor ve immunglobulin bakımından zengindir.Vikipedia

Peki daha sonrası diyorsun di mi bunu okuyan yeni anne, daha sonra sütün yetecek mi? O da şöyle oluyor.

Bebeğin ilk 40 gün sürekli memeye bağlı yaşıyor. Bilinen tabiri ile “gak dese meme guk dese meme” veriyorsun. Bebek meme emdikten sonra hemen başka birine devrediyorsun minnağı. Sen doğru pompa makinesinin başına oturuyorsun. İster hastaneden kirala, istersen satın al. Lazım oluyor edin derim. Bebeğin ardından içeride kalan sütleri hemen stokluyorsun. Doğru buzluğa at. İster bir kap kullan ben hem Via Kap kullandım hem de Lansinoh’un poşetlerinden. İkisi de çok faydalı oldu. Bebek emdikçe içerideki süt bittikçe vücut yenisini üretiyor. Ne kadar içeriyi boşaltırsan o kadar tekrar içeri süt girişi oluyor. Bir bardak içki önünde ve sen bir restorandasın gibi düşün. 2 yudum alıyorsun garson gelip üzerini dolduruyor. Bardağı bitirsen de garson gelip üstünü tamamlıyor. Sen de n’apıcan, hazır biri doldururken içkileri içiyormuşsun gibi bir kenara stok yapıcan (tamam burası biraz abuk oldu ama anladın sen di mi)

Gelelim süt meselesine geri, çok dağıldık. Efendim ilk günler böyle çağıl çağıl çağlıyor fakat sonradan çağlamayacak. Şimdiden stok yapınız. Bunun hastalığı var sağlığı var. Tabii yapılan son araştırmalara göre bebek ve anne arasında haberci hücreler çalışıyormuş. Bu sayede bebeğin o anlık ihtiyacı ne ise anne vücudu ona göre spesifik bir süt salgılıyormuş. Şimdi bu durumda kenara stokladığımız sütler öyle çok da yeni pişmiş ev yemeği gibi olmuyor ama bir nevi buzluktan çıkardığınız börek gibi bir şey oluyor. Bebeğimiz aç kalmasın da diyerek sonraki dönemlerde kendisine bu buzluk stoklarımızı ısıtıp ısıtıp takdim ediyoruz.

süt pompası avent

Pompanın başka bir hikmeti de şu mastit olmayı engelliyor. Böylelikle uzun süreli etkin bir emzirme deneyimi yaşayabilirsiniz. Mastit* kötü bir şey sayın okuyucu. Allah korusun aman dikkat edin.

*Bknz: Mastit, hamilelik sırasında ve lohusalıkta görülen türü, süt verme döneminde süt kanallarının tıkanması yüzünden oluşur. Göğüs etrafında veya meme uçlarında oldukça ağrılı bölgeler oluşur ve ateşe veya grip benzeri belirtilere yol açar. Mastitis yüzünden emzirmeyi bırakmaya gerek yoktur, aksine emzirme tıkanan süt kanallarının açılmasında en etkili yollardan biridir ve bebeğe herhangi bir zararı yoktur. Bebeği ani olarak sütten kesme de mastite benzer belirtilere yol açar. Mastit basit tıkanıklıklardan, ağrıya, ateşe varan çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda aşırı ateş hastanın antibiyotik ile tedavisini gerektirebilir. %10 kadarı ameliyatla çıkarılmayı gerektirecek abseslere yol açar.

 

Vikipedia

Bebeğinizin emmediği yani tamam ben doydum dediği andan sonraki sütü mutlaka sağın. Sütünüzün gürül gürül gelmeyeceği aylar 3. aydan itibaren başlıyor. Bebek emmiyor. Etrafa bakınmaya başlıyor, dikkati dağılıyor. Daha az emiyor. Daha az kilo alıyor. O az emdiği için sizin de sütünüz daha az salgılanıyor. Bu tür durumlarda o uykudayken ben stoktaki sütlerimi ısıtıp vererek kilo kaybı yaşamamasını sağladım. Memeyi bıraktığı anda da bebeği yanımdakine devredip hemen pompaya sarıldım. Hatta emdikten sonra bile beyne bu süt bize yetmiyor mesajı göndermek için pompaya sarıldım süt çıksa da çıkmasa da pompanın bebeğin emme refleksini taklit eden özelliğinden faydalandım. Sütüm bu şekilde azalmadı.

emzirme kolyesi - mommamia

 

4 ve 5. aylarda da aynı şekilde akla karayı seçeceğiniz günler geliyor. Bu sefer de gözler en ufak nesneleri dahi seçebilir hale geliyorlar, kulaklar hassaslaşıyor vs. Bu sıkıntılı süreci de emzirme kolyesi ile çözdüm. Size şiddetle öneririm. Boynunuza takıyorsunuz ve bebeğinizin gözü o renkli kolyeden başka şeyi görmüyor. Etraftaki tabloya bakmıyor mesela kafayı çevirme gereği duymuyor. Böylelikle doğru düzgün bir emzirme seansı yaşayabiliyorsunuz. Türkiye’de satışı henüz olmayan bu kolyeleri ben tasarlıyorum. Tam olarak ne işe yaradığını anlatmak için “Emzirme kolyesi nedir, ne işe yarar?” adlı bir yazı yazdım. Linke tıklayarak okuyabilirsiniz.

Emzirme ile ilgili bir başka detayda şu. Bu her anne için farklı olabilir. Bilimsel bir kısmı olmakla birlikte aslında kendi tecrübemi anlatacağım. Ben hamileliği tek bir şeye aşererek geçirdim, o da sarımsak. İşkembe çorbaları ile mantılar ile geçti günlerim. Bebek doğunca ise sarımsak sütün kalitesini bozar diye düşünüp sarımsaklı bir şey yemedim. Sütümün Ali’nin az emmesinden dolayı azalınca şu sarımsakları da yiyeyim artık dedim. Bebek nasıl olsa çok süt emmiyor. Belki emesi gelir belli mi olur. Sarımsaklı geçen günün sonunda Ali çılgın gibi süt istiyordu. Bilimsel tarafı neresinde derseniz Tomris Cesuroğlu Hanım’ın dediğine göre bebekler sarımsak ve soğan tadını çok severlermiş. Kendisi bir hekim olduğu için dediklerine inanıyorum. Yine bilimsel bir açıklamaya göre (nerede okuduğumu hatırlamıyorum) bebekler ile yapılan bir araştırmanın sonucuna göre büyük bir yüzdelik oranla suya nazaran amniyon sıvısını tercih ettikleri ortaya çıkmış. Bildiğiniz üzere amniyon sıvısı hamilelik döneminde yediğiniz yiyeceklerin tatlarını da bebeğe aktarıyordu.

Emzirme saatleri hakkında da bir iki diyeceğim var. Şimdi yaz aylarındayız. Doktorumun artık emzirme sürelerini 4 saate çıkar demesine karşın Ali’nin de çılgın gibi terlediğini düşündüğüm için 2 saatte bir yine onu memeye yaklaştırıyorum. Bazen sadece ön sütü alıyor. Ben de “ay bebeğim susamış demek ki” diyorum. 5. ay + 4. gündeyiz. Bu dönemde 4 saatte bir emzirmek öneriliyor. 4. ayda 3 saatte bir emzirmemi önermişti doktorumuz. 3. ayda da yavaş yavaş emzirme aralıkları 3 saate çıkarabilirsin demişti. 2. ayımızda zaten henüz 40’ımızın içinde olduğumuz için “gak dese meme guk dese meme” pozisyonundaydık. Saat dakika tutmuyorduk. İlk 40 günü çok da hatırlamıyorum iyi ki annem ve eşim yanımdaydı. Bir kadın için en şuursuz dönemlerden biri o dönem olmalı. Uyku ve uyanıklık arası bir yerdeydim. O yüzden sevgili okuyucu sen, hamilelik döneminin son günlerini yaşayan ve benim gibi araştırmayı seven bu yüzen yolu buraya düşmüş bir anne adayı isen bebek gelince yapamayacağın her şeyi yap. Sinemaya git, yürüyüş yap, deniz kenarı, orman gez dolaş, istediğin kadar ye, iç. Nasıl gidecek bu kilolar deme. Bu nasıl gidecek bu kilolar demeyeceğin tek dönemin olsun. Varsın 100 kilo ol. (118 ile doğuma girdim, doğumdan sonra 25 günde 25 kilo verdim) Vaktin de direncin de isteğin de olmuyor. İlk 40 gün her yer yatak, her yer yastık. Konu dağılmasın emzirme saatlerinden de bahsettiğime göre şu “hava çok sıcak aman bebeğe su verilmeli” meselesine de değineyim.

Bir gün bir teyzeye patlayacağım derken geçen gün “ciğeri yanıyor bu çocuğun su ver”ci bir bey amcaya metrobüste yakalandım. Of kabus gibiydi. Kaçamadım, laf anlatamadım. Bunaldım. İlk 6 ay sadece anne sütü sayın anne adayı / sevgili anne. Su yok, Anne sütü yoksa formül mama. Ama su verilmeyecek. Neden dersen bebeğinin bağırsakları henüz gelişmedi. Ya o suda bakteri varsa bebeğin o bakteriler ile 6. aydan önce baş edemez. İshal seni beni kötü etmez belki ama bir çay kaşığı su verdiği için hastalanıp 1 kilosunu kaybeden bebekler var. Ayrıca anne sütünün %87’si su tekrar su vermeye ne gerek var. Bebeğinizin minicik midesini su ile doldurmaktan kaçının. Son dönemde internette anne sütünü sulandırarak bebeğine verdiği için hapse mahkum olan bir kadının haberleri dolaşıp duruyor. (Haberi buradan okuyabilirsiniz) Su vereceğinize anne sütü verin. Gelsin vitaminler, gelsin mineraller.

Sütünüzün kalitesini arttırın. Daha önceki yazılarımda değinmiştim. Eğer doktorunuz size bir vitamin vermedi ise kendinizi halsiz yorgun vs hissediyorsanız, iyi beslenemiyorsanız sütünüzün kalitesini arttırmak için Lactamil türü içecekleri kullanabilirsiniz. Bunun sütünüzü arttırma gibi bir fonksiyonu yok. Üreticileri sütünüzün kalitesini arttırdığını söylüyor. Ben içince kendimi çok iyi hissetmiştim güzel de kilo almıştım. Bu konuyla ilgili Lactamil yetkilileri ile görüştüğümde bana verdikleri yanıtlar için Lactamil emziren anneler ile buluştu yazıma göz atabilirsiniz.

Bebeğiniz için sütünüzün yeterli olup olmadığını anlamak için boy, baş ve kilo ölçümlerine güveniniz. Sütüm yetmiyordu mamaya başladım, göğüslerin eskisi gibi sütten dolup taşmıyordu, bebeğim emerken açlıktan ağlıyordu gibi söylemler doğru değil. Sütünüz ancak bebeğiniz emdiğinde çoğalır. İlk 3 aydan sonra memeleriniz süt ile dolup taşmaz. Bebek ne kadar isterse vücut o kadar süt üretmeye yani süt kanalları terbiye olmaya başlar. Bu sizi sütüm bitti telaşına sokmasın. Azimle emzirmeye devam. İçiniz rahat etsin istiyorsanız doktorunuza danışın bebeğinizin ölçümlerini yaptırın. Bebeğinizin kirli bez sayısı da sütünüzün yetip yetmediği ile ilgili size doğru bilgi verecektir.

Süt arttırmak için gerekenler bol bol dinlenme, bol bol bebekle ten tene temas, yüksek moral, düzenli ve dengeli beslenme (tatlıya gömülme veya çılgınca su içmek değil) bir de bebeğe sürekli saat tutmaksızın memeyi teklif etmek. Olmadı mı olmuyor mu? Bu konuyla ilgili emzirme kampı kelimesini arattığınızda karşınıza bir sistem çıkacak bir de onu deneyin. Elinizden geleni yapmış olun. Anne sütü o kadar kolay vazgeçilebilecek bir şey değil. Sadece beslenme de değil anne sütü bebeğinizin yaşam hakkı.

Emzirme ne kadar sürdürülmeli diye sormuşlar efendim cevaplar şöyle*

Dünya Sağlık Örgütü:  2 yaş ve sonrasına kadar emzirme sürdürülmelidir
Amerikan Pediyatri Akademisi:  Bir yaşına kadar devam etmeli, sonrasında da bebek ve anne ikilisine bırakılmalıdır
Amerikan Jinekoloji Akademisi:  Sürdürülebildiği kadar sürdürülmelidirLa Leche League Türkiye

“Emzirmek sadece süt değildir” felsefesini savunan La Leche League Türkiye ‘yi de emzirme konusunda detaylı bilgiler edinmek için didik didik ettim. Her yazı çokça bilgi içeriyor. Bir göz atmanızı öneririm.

emzirmek sadece süt değildir

Ayrıca bu yazıyı yazmamda Facebook Emziren Anneler grubunda öğrendiklerimin çok faydası oldu. Orada çokça bilgisi eksik – yanlış anneler ile boğuşan sevgili adminlere selam ederim. Emzirme ile ilgili sorularınıza mutlaka oradan da yanıt bulabileceğinizi söyleyeyim. Üye olmanızda fayda var.

1-7 Ağustos Dünya Emzirme Haftası dolayısı ile Emzirme ile ilgili okuyup öğrendiğim, araştırdığım, uygulamaya çalıştığım şeyleri sizinle paylaşmak istedim.Umarım fayda yaratmıştır. Bir sonraki “Berna ile öğreniyorum” dersimizde bebeklerin kaka yapma sıklıklarına ve bugünlerde annenin yaşadığı strese değineceğim 🙂 Aslında okumaya devam ederseniz benimgunlerim.com‘da daha kakasız yazılar da bulabilirsiniz. Okuyun bence. Sevgiler…

 

 

Berna Mutlu Aytekin
Please follow and like us:

5 yorum

  1. ahmetbulent   •  

    Çok güzel bir yazı olmuş.

    Pompalama konusunda bir tavsiyede eşimden gelsin. Ilk 5 dakikada gelen ilk sütle yetinmeyin 15-20 dk daha pompalamaya daha devam edin. Bir süre daha bekleyince ikinci bir süt akımı daha gelebiliyor. 30 dakikalık bir pompa seansı sonrası daha fazla süt elde etmek mümkün olabiliyor. 30 dakika boyunca pompayı el ile tutmak kolay bir iş değil. Bunun için özel pompalama-emzirme sütyenleri var. Müthiş yararlı elleriniz serbest kalıyor.

  2. Berna Mutlu Aytekin   •     Yazar

    Süpermiş Ahmet çok teşekkürler eşine. Hemen ilk seferde uygulamaya başlayacağım. Tabii Ali izin verirse. Yarım saat uzun süre 🙂

  3. Esra Eroğlu   •  

    Internetten bebegimle ilgili bişeyler araştirirken yazinıza denk geldim uzunca bi okudum çok hoşuma gitti ve blog sayfanizi buldum ve çok şeylere göz attım instagram ve facebook üzerinden de takibe geçtim bu güzel tercubelerinizden faydalanmak beni çok mutlu edecek yazınız ve güzel önerileriniz için ck tsk ederim emzirme kolyelerinide inceledim ve isimli de yaptığınızı gördüm şuan 11 +3 günlük hamileyim cinsiyeti belli olduğu gibi emzirme kolyesinı bebegimin ismini yazdirark hemen sipariş vereceğim

  4. Berna Mutlu Aytekin   •     Yazar

    selam, bebeğinizi sağlıkla kucağınıza alın da gerisini hallederiz. sevgiler.

  5. Mary   •  

    40 mız çıkmadı daha ve ben gögüslerimi boşaltmaya korkuyorum oğlum sürekli emmek istiyor ve ağzına aksın istiyor akmayınca sinirleniyor çaba sarf etmek istemiyor ne yapacağımı bilemez haldeyim .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir