Ali’nin Oyuncakları ve Oyuncak Rotasyonu

Ali bugün 22 aylık oldu. Eve hediye getirilen oyuncaklar ve benim ileriki dönemde oynaması için aldığım oyuncakları saymazsak şu an 22 ayrı oyuncağa sahip. İlk doğduğu zamandan beri her ay bir oyuncak sunma kuralımızı esnetmedik. Oyuncak seçimi için de zaten hep belli kriterlerimiz var. Bu yazıyı 15 günde bir yaptığımız oyuncak rotasyonuna ve oyuncak seçme kriterlerimize ayırdım. Çünkü çok oyuncak çocuklar için umduğunuzdan daha fazla sorun çıkartıyor.

Neden az oyuncak?

Konsantrasyon.  Çocuklar yetişkinler gibi konsantrasyonlarını uzun süre belli nesnelerde tutamıyor. Ne kadar çok oyuncak o kadar dikkat dağılması anlamına geliyor. Oyuncakların yaratıcı ve eğitici olanları bir yana bir çoğu ise -özellikle yanar dönerli olup, ses çıkartanlarından bahsediyorum- beyin gelişimi için fayda yerine zarar sağlıyor. Epilepsiye neden olanları bile var insan inanamıyor. Bu kadar gözümüz gibi sakınırken olacak iş değil.

Aza kanaat etmek. Bu biraz yetiştirilme şekli ile ilgili olabilir ama aza kanaat etmeyen çoğu bulamaz felsefesine çok vakıf olduğumdan dolayı Ali’nin de böyle büyümesini istedim.

Hayal gücü. En büyük oyuncak aslında önüne koymadığımız oyuncaklar. “O nasıl yani?” der gibisiniz farkındayım. Örneklendireyim. Mesela Ali’nin uzun bir süre bir pet şişe ile oynadığına şahidim. Saç tarağı ile de pek haşır neşirdi. Her evde olduğu gibi “Her süzgeç bir gün şapka olacaktır” felsefesine de sonuna kadar inanıyorum. Çocuk oynamak istedikten sonra her şeyi oyuncak yapabiliyor. O yüzden bazen bir kağıt, bazen bir süzgeç bazen bir tahta kaşık ile bile hayal dünyasını geliştirmesi mümkün oluyor. Mani olmuyoruz tabii.

Açık hava. Kapalı alanda vakit geçirmeyi yaz kış sevmiyoruz. Evimiz bahçeli. Park oldukça fazla var. Ali doğduktan sonra böyle bir muhite taşındık. Günde iki kere dışarı çıkıyoruz. Doğada yapraklar, renk renk ağaçlar, kuşlar, banklar, değişik dokulu araba sürme alanları, fıskiyeler, toprak renkliliği ha evet bir de salıncaklar, kaydıraklar. Tüm bunlar ile haşır neşir olan çocuk evde de bir miktar vakit geçiriyor. Ama çok değil.

Ne tür oyuncakları seçiyoruz?

Plastiğe karşıyım. Ama keşke her şeyin ahşabı da uygun olabilse. Bazı ahşaplar çok ağır ve oyuncak olarak kullanmaya uygun değil. Ali’nin yaşı için söylüyorum tabii. Köşelerine kafasını vurabiliyor vs. Pek sevmeyerek de olsa plastik oyuncaklar kullandığımız doğrudur. Onları da boya ve sağlıksız diğer unsurlar yönünde epey bir araştırıp bildiğim markalardan almayı tercih ediyorum. Evde kocaman bir tekerlekli yürüme arkadaşı, içinde çıngırak olan tekerlekli bir oyuncak bir de zamanında hediye gelen geometrik şekilleri kutuya koyma oyunu vardı. Şekiller gitti kutunun bir kısmını oyuncak taşımak için kullanıyor. Sepet haline getirdi.

Benim çokça alerjim olduğu için Ali’ye olabileceğini düşünerek tüylü oyuncaklar almayı tercih etmedik. Daha çok bez bebek gibi oyuncakları var onlar da iki üç haftada bir yıkanıyor. Sadece yatağında iken oynuyor.

Favori oyuncaklarımız ahşaplardan yapılma. Legoları üç ayrı kutu olarak almıştım. Her bir kutu bir sonrakinden daha çok

 

parça içeriyordu. Üçüncü kutuda durdum. Bu kadar yeterli oluyor Ali için. Elindeki legolar ile kendi boyu kadar bir kule yapabiliyor. Arabalı, vinçli, çekicili parçaların olduğu bir Lego Duplo seti ile sayıların ve çiçeklerin olduğu iki ayrı lego seti daha aldık. Hepsi kutlularından çıktı bir sepette duruyor. İstediği zaman alıp oynuyor. Kaldırma işini de bir oyuna dönüştürdüğümüz için Lego en sevdiğimiz oyuncak.

Ahşap oyuncaklarımız favori demiştim. Renksiz ahşap arabaları var. Renkli ahşaptan kuleler yapabileceği blokları var. ahşap çekiç seti ve onun topları var. Bunlar aynı zamanda 6. aydan beri oynadığı oyuncaklar. Şu an ortaya çıkarmadığım ahşap tren seti var. Ahşap eşleştirme kartları ile ahşap küpleri var.

Kart demişken en severek kullandığımız gerçekten bir şeyler öğrendiğine hemen şahit olduğumuz oyuncakları ise zeka kartları. Piapolya marka zeka kartları ile 9. aydan beri oynuyor. Önce hayvanları tanıdı. Sonra 3’lü buzdolabına yapışan mıknatıslı puzzle’lar ile yeni yürümeye başladığında ayakta daha severek vakit geçirdi. Sonra 4’lü puzzle’lara ve şekil ve renk tanıma kartlarına geçiş yaptık. İlerleyen günlerde hikayeler anlatabileceğimiz masal kartlarına geçiş yapacağız. Şu an hikaye anlatmıyoruz ama parmak kuklalarını kullanıyoruz.

 

Ali’ye yaptığım kutu oyunun detaylarını paylaşayım. Çok soru geliyor. Bu oyun 4 tane karton kutunun birbirine bantlanıp ardından üzerlerinin tek tek el işi kağıdı ile kaplanmasıyla yapıldı. Ve yırtılmasın diye bittikten sonra tekrar bantlandı. Daha sonra üst kısıma Ali’nin eli girebilecek şekilde kare delikler açıldı. Alt kısıma da toplar çıksın diye delikler açıldı. ben üst diyorum alt diyorum tabii de çocuk ne anlar eviriyor çeviriyor her türlü oynuyor. Fotoğraflarda boyunu göreceksiniz. Kendi çocuğunuza uygun boyda kutu bulursanız olur bu iş. Ali 17 aylık. Renkleri konsantre olursa bilip atabiliyor. Ses geldi bir yerden mesela yanlış yapıyor. Dikkatini toplayabilince 1 saate yakın oyun oynayabildik. Eğil kalk yapıp topları alıyor. İki elinde birer top ile kutuya doğru gidiyor atıp geri geliyor. Kutuyu yana çevirdi biraz öyle oynadık. Ters çevirdi topların çıkış yapacağı yer kapandı biraz öyle oynadık. Havaya kaldırdık toplar altından kafasına döküldü öyle oynadık. Oynadık her türlü. Onu getir bunu getir yaptırabilen bir çocuğunuz varsa, yani artık rahat rahat yürüyor ve nesneleri kavrayabiliyorsa bu eğlenceli bir oyun. 🌟Malzemeler🌟 🍭3’er adet istenilen renklerde elişi kağıdı 🍭4 kutu 🍭Makas 🍭Koli bandı 🍭Mum yapıştırıcı 🍭Renkli toplar İlginiz için teşekkürler. Yeni oyunlar yapmak için de uzun süredir malzemelerimi topladım Ali’nin o seviyeye gelmesini bekliyordum. Bunun yapılışını Youtube kanalıma koymadım ama diğerlerini koyacağım. Kanalıma abone olmayı unutmayın 🎥youtube.com/bernamutluaytekin adresim. Oyununuz bol olsun ❤️ #aliilebenimgunlerim #cocugumlaevdeyim #montesorri #montesorrietkinlikleri #montesorriathome #montesorrianneleri #tombilialiileoyunoynuyoruz #tombiliali17aylık #renklitoplar #bebekoyunları #diytoys #homeschooling #okulöncesi

 

A photo posted by Berna Mutlu Aytekin (@bernamutluaytekin) on

Toplar. Her yer toptu bir dönem ama yavaş yavaş kaldırdım. Şu an çok oynamıyor. Renkleri öğrenme aşamasında faydalı oldu. Ev yapımı bir oyuncak yapmıştım. Onunla kırmızı, sarı, yeşil ve maviyi öğrendi. Yumuşak topları var. Yastık gibi. Bu aralar onları seviyor.

Çadır. Açtık kurduk sonraki hafta kaldırdık. 2 yaştan sonra tekrar ortaya çıkartabiliriz. Henüz erken imiş.

ekran-resmi-2016-11-27-08-50-09

Boya, kağıt, kalem. Duvarlar boyanıyor. Kağıt kalem rafa kalktı. Her yer kağıt vazifesi görüyor babası ve Ali’nin sayesinde.

Oyun hamurları. Bir iki kere ağzına atmaya teşebbüs etti. Ortadan kaldırdık. 2 yaştan sonra tekrar çıkartacağız.

Ordular ilk hedefiniz Ali’nin göbeği, ileri! #aliilebenimgunlerim #tombilialiileoyunoynuyoruz #tombiliali19aylık

A photo posted by Berna Mutlu Aytekin (@bernamutluaytekin) on

Hayvanlar. Bu hayvanları 2 ayrı set olarak almıştım. Zeka kartları ile eşleştirmeli kullanıyoruz.

Parmak kuklaları. Severek oynuyor. Arada parmağına takıp gelip beni öptürüyor kuklalara.

 

Ve nihayet son oyuncak demir arabalar. Bunları set olarak almıştım. Evin muhtelif köşelerinde saklılar. Ben diyeyim koltuk altı, siz deyin buzdolabı. Bir kısmı da dayısından kalma 30 yıllık oyuncaklar. Onlarla da oynamayı çok seviyor.

Nasıl oluyor bu rotasyon?

Çocuğunuzun gelişimine göre en ilgi duyduğu beş altı ayrı oyuncağı seçin. Bu oyuncakların örneğin hepsi top olmasın. Diğer oyuncakları gözden uzak bir yere koyun. Oyuncakların benzer olmamasına dikkat edin. Oyun kurarken faydalanabileceğiniz oyuncaklar olursa iyi olur, şaşırtmış olursunuz. İnce motor, kaba motor, dikkat, hafıza, etkileşim, geri bildirim alabileceğiniz oyunlar olması faydalı olacaktır.

Mesela ben bu rotasyonda Ali’ye parmak kuklalardan iki tanesini ayıracağım. Bunları parmağına giymeyi çok seviyor. Parmağına somaya çalışırken çokça zaman geçiriyor. Bir diğer ayıracağım oyuncak Lego’ları olacak. Çünkü çok uzun süreler kendi oynayabiliyor. Akşam babası ile de beraber oynuyorlar ve gayet mutlu zaman geçiriyorlar. Bir diğer ayıracağım oyuncak bez topları olacak. Bu ara favorisi koşup koşup topu fırlatmak “gol” yapmak.  Bir diğer oyuncağı tekerlekli plastik çıngırak bu oyuncak sayesinde ben evi süpürebiliyorum. O da “kendi süpürgesini” eline alıyor ve peşimden geliyor. Bir diğer kullanımda almasını istediğim oyuncak büyük kamyonu ve onun içine koyacağı küçük renkli arabaları. Yatağında sarılarak uyuduğu bez bebekler yine yatağının kenarında duracak. Bir de tüneli ortaya çıkardık. Bol bol bir yanından girip diğerinden çıkıyor. Geri kalan oyuncaklar 15 gün Ali’nin görmeyeceği bir köşede saklanacak.

Hayvanlara yemek yedirmeye başladı. Bir müddet uzaklaşsa iyi olacak. Zeka kartları ve masal kartları da rafa kalkıyor. Gözü çok alıştı. Biraz özlesin. Yürüme yardımcısı olarak hediye gelen ama Ali’nin sadece içine kitap, kumanda koyup sakladığı oyuncağını da kaldırıyorum. Ahşap arabalarını eşleştirme kartlarını ve küplerini de biraz özlesin.

Yarın 22 aylık olduğu için bir tane yeni oyuncağı alıp hediye etme zamanımız gelmiş demektir. Boncukları teller arasında hareket ettirdiği bir oyuncak almıştım. Ali o zaman 9 aylıktı. Onu ortaya çıkarsam iyi olacak. Bu aralar Ali parmakları ile oldukça ilgileniyor. Umarım sever.

Ben çocuğun canını acıtacak bir şey yapmaya yeltenmediği sürece anne baba tarafından  müdahale edilmeden gözlemlenmesi gerektiğine inanıyorum. Kendi kendine oyun kurmayı seviyor Ali. Gözlemci olarak kalmak çocuğun hayal dünyasına da büyük katkı sağlıyor.

Yazım umarım faydalı olmuştur.

Sizinkiler nasıl oyuncakları seviyor? Evinizde kaç oyuncağınız var? Çocuğunuz günde kaç saat oyuncakları ile ilgileniyor? Yorumlarınızı bekliyorum.

 

Berna Mutlu Aytekin

5 yorum

  1. Nuket Hotali Aydin   •  

    Bir çırpıda okudum. Harika

  2. elif koparan   •  

    Herzamanki gibi cok faydalı oldu bu yazınız Berna hanım merakla bekliyordum

  3. Didem   •  

    İşte aranan kan hamileyken sürekli çok fazla oyuncak almayacağız diye eşimle karar aldık. Hediye gelirse saklayıp belli aralıklarla çıkaracağız dedik. İpek şuan 3 aylık. Bir kaç çıngırak aldık artık sese bakıyor az da olsa tutuyor. Pusetine taktık sadece ve anakucağına. Uyku arkadaşı tavşanı var bir de ama henüz çok ilgilenmiyor kendisi ile sadece uyurken yanında. Oyuncakların gerçekten çocukları biraz doyumsuzlaştırdığını ve hayal gücünü körelttiğini düşünüyoruz. Misketlerden yol,mandallardan kule yapmış çocuklardık en niyahetinde çevrem tüm evi oyuncak dolu ama oynamayan,kıran,kıymet bilmeyen çocuklarla dolu. Bu yazı çok güzel oldu bizim için. Büyüdükçe uygulayacağız.
    Sevgiler,

  4. Yesim   •  

    Merhabalar Berna hanım. Öncelikle paylaşımını için çok teşekkür ederim. Sizinle aynı fikirlere sahibim. Az oyuncak kolay konsantrasyon… Kızım 1 yaşına yeni girdi. Dediğiniz gibi evde kumandalar mandallar kıyafetler her sey oyuncak onun için. Bir de en sevdiğimiz kule yapıp yıkmak size sorum acaba bir yaş için onerebileceginiz kitap ya da ahşap oyuncaklar var mi? Şimdiden teşekkürler. Sevgiler

  5. Havva   •  

    Yazınız harika. Benim ikizlerim 16 aylık.Tam düzenli bir rotasyon olmasa da şimdiye kadar ara ara kaldirilip sonra yeniden çıkarılan oyuncaklar oldu. Artik düzenli bir rotasyon yapmaya karar verdim sayenizde ama benim sormak istediğim bazı seyler var. Mesela sürekli sabit kalan oyuncaklarınız var mı? Kitaplari ve zeka kartlarını sabitlemek doğru olur mu, yoksa her defasinda farkli kitap ya da kart mı çıkarmak doğru olur?

Senin yorumlarınla bu yazı daha güzel olacak